Zaloguj
Reklama

Zespół niespokojnych nóg

Depilacja nóg, usuwanie owłosienia na nogach
Fot. panthermedia
Depilacja nóg, usuwanie owłosienia na nogach
(3)

Zespół niespokojnych nóg to stosunkowo częsta przypadłość populacji krajów europejskich. Najbardziej charakterystycznym objawem jest nieprzyjemne doznanie w postaci przymusu poruszania kończynami dolnymi, najczęściej w godzinach wieczornych i nocnych. Diagnostyka opiera się na wnikliwym wywiadzie klinicznym, a leczenie obejmuje suplementację żelazem i stosowanie leków m.in. z grupy dopaminergicznych. 

Reklama

„Niespokojne nogi”

Zespół niespokojnych nóg charakteryzuje się występowaniem nieprzyjemnych dolegliwości w obrębie kończyn dolnych związanych z przymusowym ich poruszaniem, które przynosi ulgę. Najczęstszą porą dnia, kiedy występują najsilniejsze objawy, jest późny wieczór i noc. Wielu pacjentów zgłasza się do lekarza mocno zaniepokojeni, gdyż objawy nie pozwalają im zasypiać oraz efektywnie przesypiać nocy. Następnego dnia są zmęczeni, rozdrażnieni oraz niewyspani. Zespół ten może być mylony z innymi chorobami z kręgu neurologicznych oraz psychicznych, gdyż obraz kliniczny może mieć pewne podobieństwa. Diagnostyka powinna być wnikliwa, obejmująca diagnostykę różnicową, która z kolei powinna być poparta dokładnym wywiadem klinicznym a w niektórych przypadkach konsultacją neurologiczną lub psychiatryczną.

Kiedy podejrzewać zespół niespokojnych nóg? 

Zespół ma kilka charakterystycznych składowych, wśród których można wymienić:

  • przymus poruszania kończynami dolnymi, najczęściej w godzinach wieczornych i nocnych. Pacjent czuje niepokój i dyskomfort w nogach, który wymusza na nim ruch. Często ma to miejsce w nocy, podczas snu albo przed pójściem spać,
  • objawy zwiększają nasilenie podczas spoczynku, kiedy pacjent siada lub kładzie się (kiedy zaprzestaje ruchu),
  • objawy ustępują podczas ruchu,
  • zespół nie jest składową żadnych innych chorób, w przebiegu których może występować „niepokój” nóg,
  • objawy często ustępują po leczeniu dopaminergicznym,
  • występowanie u krewnych pierwszego stopnia.

W diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę choroby, które mogą obrazem klinicznym przypominać zespół niespokojnych nóg. Niepokój ruchowy może wpisywać się w obraz wielu jednostek chorobowych takich jak choroba Parkinsona, zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi (ADHD), zaburzenia lękowe, zakażenie układu nerwowego, cukrzyca, zapalenie stawów. Ruchy przymusowe kończyn mogą być także powikłaniem działania niektórych leków jak neuroleptyki czy leki o działaniu dopaminergicznym.  

fot. panthermedia

„Czemu mam niespokojne nogi?”

Do prawidłowego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego konieczne jest odpowiednie stężenie różnych neuroprzekaźników i mikroelementów. Badania wykazały, że w patofizjologii zespołu niespokojnych nóg dużą rolę odgrywa żelazo i dopamina. U osób z rozpoznanym zespołem obserwuje się niskie stężenie żelaza lub jego nieprawidłowy mechanizm działania w pewnych obszarach mózgu. Częściej występuje u osób z niedokrwistością z niedoboru żelaza. Badania z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego wskazują, że u osób z tym zespołem występuje zmniejszona zawartość żelaza w poszczególnych strukturach mózgu w stosunku do osób zdrowych. Może to wynikać zarówno z nieprawidłowości w transporcie żelaza do mózgu jak i zaburzenia jego miejscowego działania na komórki nerwowe. W patomechanizmie zespołu niespokojnych nóg dużą rolę odgrywa dopamina, neuroprzekaźnik w układzie nerwowym, który bierze udział m.in w napędzie ruchowym, koordynacji oraz napięciu mięśniowym, a także kontroli procesów emocjonalnych i czynności psychicznych. Hipoteza dopaminowa zespołu niespokojnych nóg zakłada przyspieszony metabolizm dopaminy, przez co dochodzi do niedoboru tego przekaźnika w pewnych strukturach mózgu, doprowadzając do zaburzeń koordynacji ruchowej. Ostatnio także przeprowadzono badania, których wyniki wykazywały związek pomiędzy występowaniem poszczególnych genów a zwiększonym ryzykiem rozwoju zespołu niespokojnych nóg. Geny te kodują białka odpowiedzialne za procesy neurogenezy (tworzenia ośrodkowego układu nerwowego) i powstawania połączeń nerwowych. 

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • 1. Tipton P. W., Wszołek Z. K.: Zespół niespokojnych nóg i kurcze nocne nóg - przegląd oraz przewodnik rozpoznawania i leczenia. „Medycyna Praktyczna” 2018/02, s. 39-48.

Kategorie ICD:


Reklama
(3)
Komentarze