Radiochirurgia, czyli radioterapia stereotaktyczna polega na leczeniu różnych schorzeń, takich jak nowotwory, niektóre wady wrodzone naczyń krwionośnych czy neuralgia nerwu trójdzielnego, przy użyciu precyzyjnie sterowanych silnych wiązek promieniowania jonizującego. Mark Quigg z Uniwersytetu Wirginii w Charlottesville (USA) i współpracownicy przedstawili niedawno przegląd urządzeń wykorzystywanych w tej metodzie leczenia i skutki jej stosowania u osób chorych na padaczkę wywodzącą się ze środkowej części płatów skroniowych (ang. mesial temporal lobe epilepsy, w skrócie MTLE).

Zgodnie z publikacją w styczniowym wydaniu czasopisma „Epilepsia”, zaletą akceleratorów wysyłających protony jest słabe rozpraszanie wiązki w tkankach pacjenta i oddawanie największej części energii tych cząstek na samym końcu ich trajektorii, czyli dokładnie w zaplanowanym miejscu. Wadą takich urządzeń jest ich mała dostępność i wysokie ceny. Z kolei wykorzystanie wiązek promieniowania gamma wiąże się z silniejszym rozpraszaniem w tkankach i koniecznością stosowania wielu strumieni fotonów na fragmencie mózgu będącym przyczyną napadów padaczkowych.

Pierwsze doniesienia o skuteczności radiochirurgii wykorzystującej promieniowanie gamma w leczeniu MTLE pojawiły się w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku. Stosowanie coraz silniejszych wiązek tego promieniowania w kolejnych latach przynosiły coraz większe sukcesy terapeutyczne. Do skutków ubocznych tej metody należą: upośledzenie inteligencji, pamięci wzrokowej i sprawności językowej a ponadto zwiększenie częstotliwości występowania aury oraz bólu głowy. Niekorzystne następstwa klasycznych, „otwartych” operacji neurochirurgicznych mających wyleczyć padaczkę mogą być jednak znacznie poważniejsze, włączając w to porażenie połowy ciała i zejście śmiertelne.