Rozwój mowy z kolei przebiega poprzez fazę gaworzenia, głużenia, sylabizowania, a następnie wymawiania pojedynczych słów oraz coraz bardziej rozbudowanych zdań. Już w trzecim miesiącu życia dziecko zaczyna gaworzyć, aby w kolejnych miesiącach doskonalić mowę i około 10-12 miesiąca życia wymawiać pojedyncze słowa. W przypadku zaburzeń rozwoju mowy można wyróżnić zarówno proste jej opóźnienie, kiedy rozwój jej jest nieadekwatny do wieku, lub też rozwój „ mowy własnej” dziecka, niezrozumiałej dla otoczenia, albo mutyzm, czyli zupełny brak wypowiedzi słownych pomimo, iż dziecko rozumie kierowane do niego polecenia. Przyczyny zaburzeń rozwoju mowy to nieprawidłowości aparatu mowy, niedosłuch lub uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. W części przypadków występują przyczyny psychologiczne lub psychiatryczne, np. autyzm.
Sfera rozwoju społecznego przebiega poprzez etap nawiązywania krótkotrwałego kontaktu wzrokowego z opiekunami, najczęściej z matką, następnie dłuższe utrzymywanie tego kontaktu, odwzajemnianie uśmiechu, rozpoznawanie osób z bliskiego otoczenia oraz sygnalizowany płaczem lęk przed obcymi, wyciąganie rączek do matki i domaganie się kontaktu fizycznego. Niepokojącymi objawami są brak zainteresowania otoczeniem, osobami i przedmiotami, brak kontaktu wzrokowego, niechęć do kontaktów fizycznych. Do przyczyn takich zaburzeń zalicza się często patologię w obrębie narządu wzroku ( wady gałek ocznych, retinopatia wcześniacza, zanik nerwów wzrokowych ) oraz w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. U dzieci starszych niechęć do nawiązywania kontaktu wzrokowego oraz przytulania, w połączeniu ze stereotypowymi, stale takimi samymi zabawami, może świadczyć o cechach autystycznych.
Wszystkie opisane nieprawidłowości rozwoju dziecka określane są mianem opóźnienia rozwoju psychoruchowego lub też zaburzeń neurorozojowych. Stwierdzenie jednej lub większej ilości z nieprawidłowych cech rozwoju wymaga zgłoszenia się z tym problemem najpierw do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub pediatry. Celem wizyty jest potwierdzenie przez lekarza ewentualnych nieprawidłowości oraz skierowanie dziecka do dalszych, specjalistycznych badań . Dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi kierowane są przede wszystkim do neurologa dziecięcego a także do psychologa, psychiatry dziecięcego lub audiologa celem oceny słuchu. Badania te przeprowadzane są w warunkach ambulatoryjnych, a w wybranych przypadkach - w warunkach szpitalnych. Dotyczy to głównie dzieci najmłodszych, prezentujących znaczne opóźnienie psychoruchowe lub wymagających znieczulenia ogólnego w celu wykonania badań obrazujących ośrodkowego układu nerwowego, np. tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Wyniki wszystkich wymienionych badań dodatkowych analizowane są przez specjalistę neurologa dziecięcego, który kieruje dziecko do dalszego, odpowiedniego leczenia, takiego jak rehabilitacja ruchowa, ćwiczenia logopedyczne, opieka psychologiczna nad dzieckiem i rodziną lub aparatowanie narządu słuchu.
Rozwój dziecka jest procesem niezwykle złożonym oraz długotrwałym. Dla oceny jego prawidłowości czy też zaburzeń niezwykle istotne jest uświadomienie sobie, iż wyróżnianych jest kilka sfer rozwoju, to znaczy rozwój ruchowy, rozwój mowy i kontaktów społecznych. Rozwój wszystkich wymienionych sfer powinien być harmonijny, a nowe, zdobywane przez dziecko funkcje powinny pojawiać się w określonym czasie.
Pierwsza sfera, a więc rozwój ruchowy, obejmuje kolejno pojawiające się funkcje unoszenia głowy w pozycji na brzuchu, obracania się wokół własnej osi ( najpierw z brzucha na plecy, a następnie w odwrotnym kierunku ), pełzanie, siadanie, raczkowanie, a następnie wstawanie i samodzielny chód. Ostatnia z nich pojawia się około 12 miesiąca życia. W wieku późniejszym umiejętności te są doskonalone, dziecko uczy się więc sprawnie biegać oraz stać stabilnie na jednej nodze. Około piątego roku życia dziecko uzyskuje szczyt możliwości ruchowych, stąd też czasami wiek ten określany jest mianem „złotego wieku” w rozwoju dziecka. Najczęściej stwierdzanymi przez rodziców nieprawidłowościami w zakresie rozwoju ruchowego jest opóźnianie się występowania wymienionych funkcji. W części przypadków może to być efektem zaburzeń dotyczących ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego.
Natomiast u niektórych dzieci opóźnianie się rozwoju ruchowego ma uwarunkowania rodzinne lub też wynika z zaniedbania socjalnego. Dość często rozwój w ciągu pierwszych sześć miesięcy życia nie jest dobrze oceniany przez rodziców, dopiero brak samodzielnego siadania po ósmym miesiącu życia lub nieumiejętność samodzielnego chodzenia po 12 miesiącu budzi ich niepokój. Dlatego też należy poprosić pediatrę o orientacyjną ocenę rozwoju dziecka przy każdej wizycie związanej z koniecznością planowego zaszczepienia dziecka.
Rozwój mowy z kolei przebiega poprzez fazę gaworzenia, głużenia, sylabizowania, a następnie wymawiania pojedynczych słów oraz coraz bardziej rozbudowanych zdań. Już w trzecim miesiącu życia dziecko zaczyna gaworzyć, aby w kolejnych miesiącach doskonalić mowę i około 10-12 miesiąca życia wymawiać pojedyncze słowa. W przypadku zaburzeń rozwoju mowy można wyróżnić zarówno proste jej opóźnienie, kiedy rozwój jej jest nieadekwatny do wieku, lub też rozwój „ mowy własnej” dziecka, niezrozumiałej dla otoczenia, albo mutyzm, czyli zupełny brak wypowiedzi słownych pomimo, iż dziecko rozumie kierowane do niego polecenia. Przyczyny zaburzeń rozwoju mowy to nieprawidłowości aparatu mowy, niedosłuch lub uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. W części przypadków występują przyczyny psychologiczne lub psychiatryczne, np. autyzm.
Sfera rozwoju społecznego przebiega poprzez etap nawiązywania krótkotrwałego kontaktu wzrokowego z opiekunami, najczęściej z matką, następnie dłuższe utrzymywanie tego kontaktu, odwzajemnianie uśmiechu, rozpoznawanie osób z bliskiego otoczenia oraz sygnalizowany płaczem lęk przed obcymi, wyciąganie rączek do matki i domaganie się kontaktu fizycznego. Niepokojącymi objawami są brak zainteresowania otoczeniem, osobami i przedmiotami, brak kontaktu wzrokowego, niechęć do kontaktów fizycznych. Do przyczyn takich zaburzeń zalicza się często patologię w obrębie narządu wzroku ( wady gałek ocznych, retinopatia wcześniacza, zanik nerwów wzrokowych ) oraz w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. U dzieci starszych niechęć do nawiązywania kontaktu wzrokowego oraz przytulania, w połączeniu ze stereotypowymi, stale takimi samymi zabawami, może świadczyć o cechach autystycznych.
Wszystkie opisane nieprawidłowości rozwoju dziecka określane są mianem opóźnienia rozwoju psychoruchowego lub też zaburzeń neurorozojowych. Stwierdzenie jednej lub większej ilości z nieprawidłowych cech rozwoju wymaga zgłoszenia się z tym problemem najpierw do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub pediatry. Celem wizyty jest potwierdzenie przez lekarza ewentualnych nieprawidłowości oraz skierowanie dziecka do dalszych, specjalistycznych badań . Dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi kierowane są przede wszystkim do neurologa dziecięcego a także do psychologa, psychiatry dziecięcego lub audiologa celem oceny słuchu. Badania te przeprowadzane są w warunkach ambulatoryjnych, a w wybranych przypadkach - w warunkach szpitalnych. Dotyczy to głównie dzieci najmłodszych, prezentujących znaczne opóźnienie psychoruchowe lub wymagających znieczulenia ogólnego w celu wykonania badań obrazujących ośrodkowego układu nerwowego, np. tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Wyniki wszystkich wymienionych badań dodatkowych analizowane są przez specjalistę neurologa dziecięcego, który kieruje dziecko do dalszego, odpowiedniego leczenia, takiego jak rehabilitacja ruchowa, ćwiczenia logopedyczne, opieka psychologiczna nad dzieckiem i rodziną lub aparatowanie narządu słuchu.
Dodaj swój komentarz