Tomografia komputerowa (w skrócie TK) jest obecnie jedną z najważniejszych obrazowych technik diagnostycznych. W metodzie wykorzystywane jest promieniowanie rentgenowskie, takie samo jak w tradycyjnych prześwietleniach. Promienie X emitowane przez lampę rentgenowską przechodzą przez badany obiekt, ulegając różnego stopnia osłabieniu w zależności od tkanki, tzn. kości osłabiają bardziej, tkanki miękkie mniej, a powietrze minimalnie.

W tradycyjnym prześwietleniu rentgenowskim lampa jest nieruchoma, a obraz uzyskiwany jest odwzorowywany na płaszczyźnie (np. na kliszy). W TK ostateczny wynik badania powstaje po komputerowej obróbce odczytów uzyskiwanych z wielu naświetleń, wykonywanych przez lampę, poruszającą się ruchem okrężnym wokół długiej osi ciała ludzkiego. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie przekrojów prostopadłych do osi długiej pacjenta (tzw. płaszczyzna czołowa). Ponadto możliwe jest rozróżnienie poszczególnych rodzajów tkanek miękkich.

 Kontrast

Czasem dla lepszego uwidocznienia niektórych badanych struktur, konieczne jest dożylne, doustne lub doodbytnicze podanie substancji cieniującej - kontrastu. Z uwagi na to, osoba poddająca się badaniu powinna być na czczo.

 Kiedy stosowana jest tomografia komputerowa?

TK ma istotne znaczenie w diagnostyce mózgu (np. uraz głowy, udar mózgu, guz, tętniak, krwawienie, wodogłowie), kręgosłupa (np. przepuklina jądra miażdżystego potocznie zwane wypadnięciem dysku), klatki piersiowej (np. nowotwory płuc, płyn w worku osierdziowym, wady serca), jamy brzusznej (np. nowotwory, zapalenie trzustki, urazy i zapalenie śledziony, tętniak aorty)

 Ważne dla pacjenta:

• O konieczności badania decyduje lekarz, który wystawia skierowanie.
• Badanie TK jest obarczone większą dawka promieniowania niż tradycyjne prześwietlenie rtg, ale zwykle nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Jego wynik za to może mieć duże znaczenie diagnostyczne.
• Należy poinformować personel badający o wszelkich uczuleniach i ewentualnych powikłaniach przy wcześniejszych badaniach radiologicznych.
• Należy zabrać ze sobą dokumentację z dotychczasowych badań obrazowych.
• Ciąża jest przeciwwskazaniem dla wykonania badań radiologicznych.
• Badanie trwa od kilku do kilkunastu minut i wykonywane jest w pozycji leżącej.
• Jest niebolesne i nieinwazyjne (chyba, że dożylnie podawany jest kontrast).
• U osób z klaustrofobią, u dzieci może wystąpić lęk i konieczność podania leków uspokajających.
• Zwykle nie ma potrzeby rozebrania się.