Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych najczęściej występuje u dzieci. Najważniejszymi czynnikami je wywołującymi są: dwoinki zapalenia opon i dwoinki zapalenia płuc (zwłaszcza u młodzieży), pałeczki hemofilne- Haemophilus influenzae (głównie u dzieci) i pałeczki okrężnicy- Escherichia coli (u noworodków).

Choroba charakteryzuje się ostrym i na ogół ciężkim przebiegiem. Początkowymi objawami są nagłe, silne bóle głowy, wymioty i wysoka gorączka. Znamienne są dodatnie objawy oponowe np. sztywność karkowa polegająca na utrudnionym lub wręcz niemożliwym przygięciu głowy do klatki piersiowej.

W cięższych przypadkach mogą dołączyć zaburzenia mowy lub drgawki. Oprócz objawów dla rozpoznania potrzebne jest badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR). PMR w przebiegu ropnego zapalenia opon jest mętny, stężenie białka jest podwyższone, zaś glukozy obniżone, cechuje go również podwyższone ciśnienie i znaczna pleocytoza wielojądrowa.